NoSQL vertiabanı motorları son yıllarda çok popülerleşti, çünkü yapısız olmalarından dolayı daha kolay mimari değişiklik yapabileceğiniz veri yapıları olduğu için tercih edilmeye başladı. Ölçeklenebilirlik de klasik sql veritabanlarının sınırlı ve geleneksel kaldığı konulardı. NoSQL çıkışı kesinlikle modern bir çözüm olarak görülebilir.

İnternette bir çok karşılaştırma, performans analiz yazıları bulabilirsiniz sql ve nosql veritabanları hakkında. Ancak her yere uyan mükemmel bir çözüm yok. Benim gördüğüm kadarıyla, hibrid ve akıllıca kurgulanarak dengelenmiş ve dağıtılmış sistemler en yaygın kullanımlar. Yani bazı şeyleri nosql ile daha zor ve daha çok kodlama zamanı harcayarak yapabilir, bazı şeyleri de sql ile yönetemez ve yapamazsınız.

Daha teknik konulara giriyorsanız zaten bu yazıdan daha çoğuna ihtiyacınız var :-) Bu yazı daha çok mongo'ya giriş ve flörtleşme dönemi hakkında.

Eğer MongoDB'yi denemek istiyorsanız, mongodb sunucusunu bilgisayarınıza yüklemek zorunda değilsiniz. Kurulumu da çok zor değil fakat sadece denemek için sunucu kurulumu konfigurasyonu gibi şeylerle uğraşmak zorunda değilsiniz. Sadece istemci sürücülerini kurmanız yeterli. Bu konu hakkında mongodb dökümantasyonundakihttp://docs.mongodb.org/ecosystem/drivers/php/ sayfasını inceleyebilirsiniz.

MongoLab adında bağımsız bir servis sayesinde ücretsiz bir mongo veritabanı oluşturabilir ve denemelerinizi onun üstünde yapabilirsiniz. MongoLab veritabanı ve kullanıcınızı oluşturduktan sonra açık erişim izni veriyor. Dolayısıyla php'den veya herhangi diğer bir ortamdan doğrudan erişebiliyorsunuz.

Tabi ki servisin amacı mongo denemek isteyen insanlara servis sunmak değil. MongoLab bulut veritabanı servisi. Veri dosyalarının saklanmasını istediğiniz alt servisi (Amazon, Rackspace, Windows Azure vs...), hatta yüzeysel de olsa bölge seçebiliyorsunuz (Amerika veya Avrupa veya uzak doğudaki bir veri merkezi şeklinde).

MongoLab 500mblık bir alanı ücretsiz sağlıyor. Diğer sınırlamalarını bilmiyorum fakat ufak projeleriniz için veya deneme yapmak için ideal. Eğer uygulamanız çok veri kullanmaya başlarsa küçük, büyük paketleri veya kurumsal hizmetlerinden faydalanabilirsiniz.

MongoLab ile tamamen php mongo eklentisi bağımlılığından da kurtularak doğrudan servisin basit REST apisini kullanabilir ve tek başına çalışan bir uygulama yazmanız da mümkün.

Konumuz mongo iken, birkaç php-mongo interaksiyonunu denediğim bir php dosyasının kodunu doğrudan vermek istiyorum.
<?php

$mongo = new Mongo("mongodb://dbuser:dbpassword@*.mongolab.com:45297/test_database");
$db = $mongo->selectDB("test_database");

$action = isset($_GET['action']) ? $_GET['action'] : NULL;

?>
	<ul>
		<li><a href="?action=create_collection&name=test_collection_<?=rand(1,10000);?>">Create a test collection</a></li>
		<li><a href="?action=list_collections">List collections</a></li>
		<li><a href="?action=add_record_to_nonexistent_collection">Add record to non existent collection (it creates the collection)</a></li>
		<li><a href="?action=add_user">Add a user</a></li>
		<li><a href="?action=find_fatih">Find Fatih</a></li>
		<li><a href="?action=search_user">Search user</a></li>
	</ul>
<?php

switch ($action) {
	case 'create_collection':
		$name = isset($_GET['name']) ? $_GET['name'] : 'users';
		var_dump($db->createCollection($name, FALSE));
		exit;
		break;

	case 'list_collections':
		$_collections = $db->listCollections();

		print '<h3>Collecitons</h3>';
		foreach ($_collections as $collection) {
			print $collection . '<br />';
		}

		break;

	case 'add_user':
		$name = isset($_GET['name']) ? $_GET['name'] : 'test_user_' . rand(1, 100000);

		$users = $db->users;
		$result = $users->insert(array(
			'username'   => $name,
			'created_at' => date('Y-m-d H:i:s')
		));

		print '<h3>Result:</h3>';
		var_dump($result);
		exit;
		break;

	case 'add_record_to_nonexistent_collection':
		$collection = isset($_GET['name']) ? $_GET['name'] : 'collection_' . rand(1, 100000);

		// it creates the collection even if not exists.

		$collection_obj = $db->$collection;
		$result = $collection_obj->insert(array(
			'test' => 1,
			'time' => time()
		));

		print '<h3>Result:</h3>';
		var_dump($result);
		exit;
		break;

	case 'find_fatih':
		$users = $db->users;
		$result = $users->findOne(array("username" => 'fatih'));

		print '<h3>Fatih?</h3>';
		var_dump($result);
		exit;
		break;

	case 'search_user':
		$users = $db->users;
		$result = $users->find(array("username" => array('$regex' => 'test_')));

		print '<h3>Users:</h3>';
		foreach ($result as $_result) {
			var_dump($_result);
		}
		exit;
		break;

	default:
		break;
}
İlk satırlarda göreceğiniz dsn'i mongolab'den edineceğiniz sunucu adresi ve portunu (tahminimce her kullanıcı için farklı olma durumu var), veritabanı kullanıcı adınız ve şifrenizi belirterek tek parça string şeklinde belirttiginiz takdirde bağlantı sağlayabileceksiniz.

Mongo, küçük uygulamalarda veri düzeni zorunluluğu olmadığı için kullanması çok keyifli, fakat verinizi dökümante etmeyi unutmayın. Yoksa neyin ne olduğunu unutur veya ipin ucunu kaçırarak karmaşık bir veri yığını elde edebilirsiniz günün sonunda.

MongoDB dökümantasyonunu inceleyerek indeksleme, sorgulama ve veri yönetimi nasıl yapılıyor fikir edinebilirsiniz. Ayrıca php manual'daki bazı SQL örneklerinin php ile mongo sınıfında nasıl yapıldığını gösteren bu sayfayı:http://php.net/manual/en/mongo.sqltomongo.php incelemekte fayda var.

MongoLab servisinin adresihttps://mongolab.com
Bu form elementinin diğer ortamlardaki adını bilmiyorum ama cocoa'daki (macosx işletim sistemini doğal arayüz kütüphanesi) adı segmented control. Bu yüzden, yazının devamında segmented control olarak kullanmaya devam edeceğim.

iOS arayüzlerindeki on/off swtich'lerini biliyorsunuzdur, geçtiğimiz 2 yılda web'deki implementasyonları o kadar artti ki, artık her yerde basit bir javascript kütüphanesi olarak bu form elementini bulmak mümkün. Sadece javascript değil css implementasyonları da var. Bu yazıda, bu elementin teorisine biraz değineceğim. Ayrıca benim kullandığım method, javascriptin çalışmadığı tarayıcılarda da sorunsuz çalışacak (fallback) hatta css desteklemeyen taryıcılarda dahi fonksiyonalitesini bozulmadan koruyacak standart input, label elementleri ile bunu nasıl yapabileceğinizi anlatacağım.

Ama görsel olarak neyden bahsettiğimi göstermem gerekirse:



Gördüğünüz gibi aslında standart bir çoktan seçmeli tek cevap sorularından bahsediyorum. Bunun için standart form elementlerinden radio butonu kullanarak cevapları tek grup altında label ve input elementleriyle bir formda toplayalım.

Devamını Oku →
MacOSX'de php geliştirme ortamı kurmak, diğer işletim sistemlerine göre çok daha kolay. MAMP ile neredeyse tek drag & drop ile apache, php, mysql üçlüsünü çalışır hale getirmek mümkün.

Eğer *AMP kullanan bir web geliştiricisi iseniz muhtemelen tüm veritabanı yönetiminizi phpmyadmin ile yapıyorsunuzdur. PHPMyAdmin kuşkusuz taşınabilir ve esnek yapısıyla istediğiniz gibi özelleştirebileceğiniz bir yönetimsel araç. Fakat bazı noktalarda bazen bir masaüstü aracının sunacağı özellikleri sunamayabiliyor.

Sequel Pro, adından paralı bir yazılım gibi bir çağrışım yapsa da ücretsiz bir yazılım. Basit ve minimalist bir arayüze sahip Sequel Pro'nun kullanımı oldukça kolay.



Devamını Oku →
Facebook uygulaması geliştirmek veya varolan uygulamanıza facebook güzelliklerini entegre etmek bir çok dilde (javascript, php vs) sdk'lar yardımı ile çok kolaylaştı. Fakat standart dışı işler yapmaya başladığınızda veya uygulama zekanızda birden fazla facebook methodunu zincirleme kullandığınızda, standart methodların yapamayacağı şeylere ihtiyaç duyabilir veya uygulamanız ile facebook API arasındaki iletişimini optimize etme ihtiyacı duyabilirsiniz.

Örnegin facebook'u üye kayıdı için kullandınız ve üye kaydında üye bilgilerini, üyenin fotografının orijinal versiyonunu (yüksek çözünürlüklü versiyonunu) ve arkadaş listesini uygulamanızda kullanacaksınız. Bunlardan ikisini (kullanıcı bilgilerini isteme ve arkadaş listesini istemeyi) neredeyse tüm facebook sdk'lerindeki standart methodlarla yapabilirsiniz. Ancak profil fotografının orijinal boyutunu almak için birden fazla şey yapmanız gerekebilir, ayrıca ortada düzgün bir method yok bunun için. Biraz hack gibi de olsa bilinen bir yöntemle bunu elde etmeye çalışacağızö dökümanın iletleyen kısımlarında buna değineceğim.

Biliyorsunuz facebook FQL (Facebook Query Language) denilen bir çeşit SQL dili kullanıyor. Geliştirici dökümantasyonunda tablo listesini ve her tabloya ait veri yapısını bulabilirsiniz. Ayrıca hangi veri türüne erişebilmek için hangi izinlere sahip olmanız gerektiği de dökümantasyonda veriliyor:http://developers.facebook.com/docs/reference/fql/

FQL'in güzel kısmı, birkaç basit SQL yapısını destekliyor olması. Çok gelişmiş şeyler yapılamasa da basit sub querying ile birçok işi kolayca halletmeniz mümkün.

En basit iki örnek olan kullanıcı bilgisi ve arkadaş listesi elde etmek için şu iki FQL'i kullanabilirsiniz.
SELECT uid, username, email, name, sex, birthday_date, verified FROM user WHERE uid = me()
FQL'de * şeklinde tüm kolonları seçme veya herhangi bir alanı seçici olarak kullanama seçeneğiniz yok. İstediğiniz tüm alanları belirlemeniz gerek. Ayrıca "WHERE birthday_date < '1980'" gibi bir seçici yazamazsınız. Dökümantasyonda da belirtilen ve sadece taranabilir (indexable) olarak tanımlanmış alanları kullabilirsiniz. Bunlar id, username gibi genel seçiciler.

Bu FQL size tek satırlık bir sonuç dizisinde, kullanıcı bilgisini istenen alanları verecektir. Gördüğünüz gibi secicide me() fonksiyonunu kullanarak giriş yapmış olan kullanıcıyı id'sini elde etmeye çalışmadan FQL'de kulanabiliyoruz. Ya da idsini bildiğiniz bir kullanıcı için bir veri isteginde bulunabilirsiniz. Ancak eğer istek yaptığınız kullanıcı, istenen tüm alanlara erişim için uygulamanıza izin vermediyse hata alacaksınız. Yani istek yaptığınız kullanıcının özel bilgilerini sorguluyorsanız, o facebook kullanıcısının, uygulamanızı kurarak gerekli izinleri vermiş olması şart.

Arkadaş listesini almak için kullanacağımız FQL:
SELECT uid, name, pic_square FROM user WHERE uid IN (SELECT uid2 FROM friend WHERE uid1 = me())
Bu FQL aynı zamanda nasıl sub query kullanabileceğinizi gösteren bir örnek. İç sorguda giriş yapmış kullanıcının arkadaşlarının id listesini alıyoruz, sonra genel kullanıcı bilgisi sorgulayabildiğimiz tabloda (users) bu listeyi sorguluyoruz. Arkadaş listesinden alabileceğiniz veriler de sınırlı. Yani her bilgiyi sorgulayamıyoruz.

Az önce bahsettiğim profil fotografının orijinal yanı büyük versiyonunu elde etme işi bir parça hack sayılabilir. Yani kabul edilen bir method değil, fakat işe yarayan ve kullanılan bir method. Kullanıcınızdan user_photos iznini aldığınızda kullanıcınızın tüm albümlerini ve fotograflarını okuma hakkina sahip oluyorsunuz. Aşağıdaki FQL'i kullanarak profil fotografının orijinal boyutuna ulaşabilirsiniz:
SELECT src_big FROM photo WHERE pid IN (SELECT cover_pid FROM albüm WHERE owner = me() AND type = 'profile')
İç sorguda albüm tablosundan "profile" türündeki tekil ve özel olan albümün (bu albüm, profil fotografları albümü) cover_pid yani cover fotografının id'sini sorguluyoruz. Bu bize son yüklenen profil fotografının idsini veriyor. Sonra da fotograflar tablosundan src_big yani büyük boyut (genelde orijinal boyutu saklıyor facebook bu alanda) adresini istiyoruz.

Optimizasyon demiştik

Kodunuzu FQL ile çalışır hale getirmek, 3 farklı isteği ayrı ayrı çağırmanızı değiştirmeyecektir. Yani işimiz burada bitmiyor eğer optimizasyon yapmaya çalışıyorsak.

Eski API'de tek istekte birden fazla FQL sorgusu yapmanızı sağlayan bir method vardı, başka şekillerde aynı method halen facebook tarafından sağlanıyor. Bu method ile dizi şeklinde tüm sorgularınızı isteyebilir ve büyük bir nense şeklinde tüm sonuçları tek seferde alabilmenizi sağlıyor. Böylece, zincir istekleri tek isteğe indirip aynı zinciri facebook sunucularına delege etmiş olursunuz. Facebook genelde sizin 3 ayrı istek yapmanızdan çok daha hızlı şekilde istekleri sorgulayıp dönecektir.

Facebook aynı methodu farklı şekillerde sunmaya devam ediyor. Fakat ben size en genel olan methodu önerecegim. İstekleriniz FQL olsun olmasın, birden fazla opengraph isteğini tek seferde isteyip cevap alabildiğiniz method batch requests olarak adlandırılıyor. Bu yazı daha çok FQL'ler üstüne olduğu için batch requests üstüne başka bir yazıda değineceğim. Batch Requests hakkında detaylı bilgiyi facebook dökümantasyonundaki ilgili sayfadan edinebilirsiniz:https://developers.facebook.com/docs/reference/api/batch/

Popüler Etiketler

ubuntu ntfs fstab ie internet explorer css3 html5 mdb2 pear sql injection mootools rss lifestream dokuman xml nedir internet statistics php apache apple server sitemap generator google javascript js less css macosx license while www subdomain redirect crossdomain ui ux icons örnek kod support browser social mfyz facebook twitter widget iOS webkit web app app music wanda digital medya media service kitap design development mobile startups pharma hack wordpress seo firefox download wireless job date tarih mail newsletter subscription api istatistik insanlar portfolio html xmlhttprequest ajax windows linux ruffles doritos http form input table cookie optimization framework jquery plugin box iphone parse login blog url tool search cms ipad htaccess mod_rewrite assets prepare execute bootstrap cache open source meta share compile compiler on-the-fly radio style lisans diff zaman browsers button tebrik logo query sosyal graph notebook laptop object konsol terminal proje kampanya switch workspace xhtml opengraph fql signature imza chart osx applications free session optimizasyon route router gimp howto coding screen mysql export integration network itunes player language textarea tytz mssql pgsql db code ipucu icon ikon grafik select link auth oyun svn subversion git version control deployment kontrol yapıları if ios banner analyse procedure connect spam developer phpstorm jetbrains ide editor app store store in-app purchase purchase verification storekit itunes connect nasıl kurulum regex database calendar