NoSQL vertiabanı motorları son yıllarda çok popülerleşti, çünkü yapısız olmalarından dolayı daha kolay mimari değişiklik yapabileceğiniz veri yapıları olduğu için tercih edilmeye başladı. Ölçeklenebilirlik de klasik sql veritabanlarının sınırlı ve geleneksel kaldığı konulardı. NoSQL çıkışı kesinlikle modern bir çözüm olarak görülebilir.

İnternette bir çok karşılaştırma, performans analiz yazıları bulabilirsiniz sql ve nosql veritabanları hakkında. Ancak her yere uyan mükemmel bir çözüm yok. Benim gördüğüm kadarıyla, hibrid ve akıllıca kurgulanarak dengelenmiş ve dağıtılmış sistemler en yaygın kullanımlar. Yani bazı şeyleri nosql ile daha zor ve daha çok kodlama zamanı harcayarak yapabilir, bazı şeyleri de sql ile yönetemez ve yapamazsınız.

Daha teknik konulara giriyorsanız zaten bu yazıdan daha çoğuna ihtiyacınız var :-) Bu yazı daha çok mongo'ya giriş ve flörtleşme dönemi hakkında.

Eğer MongoDB'yi denemek istiyorsanız, mongodb sunucusunu bilgisayarınıza yüklemek zorunda değilsiniz. Kurulumu da çok zor değil fakat sadece denemek için sunucu kurulumu konfigurasyonu gibi şeylerle uğraşmak zorunda değilsiniz. Sadece istemci sürücülerini kurmanız yeterli. Bu konu hakkında mongodb dökümantasyonundakihttp://docs.mongodb.org/ecosystem/drivers/php/ sayfasını inceleyebilirsiniz.

MongoLab adında bağımsız bir servis sayesinde ücretsiz bir mongo veritabanı oluşturabilir ve denemelerinizi onun üstünde yapabilirsiniz. MongoLab veritabanı ve kullanıcınızı oluşturduktan sonra açık erişim izni veriyor. Dolayısıyla php'den veya herhangi diğer bir ortamdan doğrudan erişebiliyorsunuz.

Tabi ki servisin amacı mongo denemek isteyen insanlara servis sunmak değil. MongoLab bulut veritabanı servisi. Veri dosyalarının saklanmasını istediğiniz alt servisi (Amazon, Rackspace, Windows Azure vs...), hatta yüzeysel de olsa bölge seçebiliyorsunuz (Amerika veya Avrupa veya uzak doğudaki bir veri merkezi şeklinde).

MongoLab 500mblık bir alanı ücretsiz sağlıyor. Diğer sınırlamalarını bilmiyorum fakat ufak projeleriniz için veya deneme yapmak için ideal. Eğer uygulamanız çok veri kullanmaya başlarsa küçük, büyük paketleri veya kurumsal hizmetlerinden faydalanabilirsiniz.

MongoLab ile tamamen php mongo eklentisi bağımlılığından da kurtularak doğrudan servisin basit REST apisini kullanabilir ve tek başına çalışan bir uygulama yazmanız da mümkün.

Konumuz mongo iken, birkaç php-mongo interaksiyonunu denediğim bir php dosyasının kodunu doğrudan vermek istiyorum.
<?php

$mongo = new Mongo("mongodb://dbuser:dbpassword@*.mongolab.com:45297/test_database");
$db = $mongo->selectDB("test_database");

$action = isset($_GET['action']) ? $_GET['action'] : NULL;

?>
	<ul>
		<li><a href="?action=create_collection&name=test_collection_<?=rand(1,10000);?>">Create a test collection</a></li>
		<li><a href="?action=list_collections">List collections</a></li>
		<li><a href="?action=add_record_to_nonexistent_collection">Add record to non existent collection (it creates the collection)</a></li>
		<li><a href="?action=add_user">Add a user</a></li>
		<li><a href="?action=find_fatih">Find Fatih</a></li>
		<li><a href="?action=search_user">Search user</a></li>
	</ul>
<?php

switch ($action) {
	case 'create_collection':
		$name = isset($_GET['name']) ? $_GET['name'] : 'users';
		var_dump($db->createCollection($name, FALSE));
		exit;
		break;

	case 'list_collections':
		$_collections = $db->listCollections();

		print '<h3>Collecitons</h3>';
		foreach ($_collections as $collection) {
			print $collection . '<br />';
		}

		break;

	case 'add_user':
		$name = isset($_GET['name']) ? $_GET['name'] : 'test_user_' . rand(1, 100000);

		$users = $db->users;
		$result = $users->insert(array(
			'username'   => $name,
			'created_at' => date('Y-m-d H:i:s')
		));

		print '<h3>Result:</h3>';
		var_dump($result);
		exit;
		break;

	case 'add_record_to_nonexistent_collection':
		$collection = isset($_GET['name']) ? $_GET['name'] : 'collection_' . rand(1, 100000);

		// it creates the collection even if not exists.

		$collection_obj = $db->$collection;
		$result = $collection_obj->insert(array(
			'test' => 1,
			'time' => time()
		));

		print '<h3>Result:</h3>';
		var_dump($result);
		exit;
		break;

	case 'find_fatih':
		$users = $db->users;
		$result = $users->findOne(array("username" => 'fatih'));

		print '<h3>Fatih?</h3>';
		var_dump($result);
		exit;
		break;

	case 'search_user':
		$users = $db->users;
		$result = $users->find(array("username" => array('$regex' => 'test_')));

		print '<h3>Users:</h3>';
		foreach ($result as $_result) {
			var_dump($_result);
		}
		exit;
		break;

	default:
		break;
}
İlk satırlarda göreceğiniz dsn'i mongolab'den edineceğiniz sunucu adresi ve portunu (tahminimce her kullanıcı için farklı olma durumu var), veritabanı kullanıcı adınız ve şifrenizi belirterek tek parça string şeklinde belirttiginiz takdirde bağlantı sağlayabileceksiniz.

Mongo, küçük uygulamalarda veri düzeni zorunluluğu olmadığı için kullanması çok keyifli, fakat verinizi dökümante etmeyi unutmayın. Yoksa neyin ne olduğunu unutur veya ipin ucunu kaçırarak karmaşık bir veri yığını elde edebilirsiniz günün sonunda.

MongoDB dökümantasyonunu inceleyerek indeksleme, sorgulama ve veri yönetimi nasıl yapılıyor fikir edinebilirsiniz. Ayrıca php manual'daki bazı SQL örneklerinin php ile mongo sınıfında nasıl yapıldığını gösteren bu sayfayı:http://php.net/manual/en/mongo.sqltomongo.php incelemekte fayda var.

MongoLab servisinin adresihttps://mongolab.com
16 Şubat Cumartesi ´08   —   7 Yorum

MDB2 nedir?

MDB2 pear'da eskiden DB adıyla geliştirilen ve bir süre önce gelişimi durdurulup projeyi mdb2 olarak devam ettirdikleri bir veritabanı yönetim kütüphanesidir. Aslında sırayla girdiğimiz mysql_connect, mysql_select_db, mysql_query ... gibi işlemleri biraz daha ortak yapıda kullanmamızı sağlayan, çeşitli yetenekleri olan güvenli bir kütüphane.

Normalde veritabanımıza (mysql, mssql veya pgsql farketmez) bağlanırken bağlantı kaynak değşkeni oluştururuz. Örneğin :
$db = mysql_connect(...);
sonra da bu değişkeni kullanarak fonksiyonlarımızı işletiriz. Bu noktadan sonra veritabanı seçeriz ve sorgular üretip sonuçlarını işleriz.

MDB2'de veritabanı bağlantı cümleleri vardır. Tek hamlede hem bağlantı değişkenimizi oluşturur hem de veritabanı seçeriz.
$db = MDB2::connect("bağlantı cümlesi");
connect yerine factory fonksiyonunu da kullanabilirsiniz, aynı işi görmektedir. Bağlantı cümlesi, pear dizininde MDB2'nin dizinindeki Drivers klasöründe yüklediğiniz veritabanı sürücülerine göre değişir.

Genellikle mysql için kullanacağınızdan örnek vermek gerekirse
mysql://kullanici:[email protected]/veritabanim
yeterince açık ama yine de üstünden geçeyim. Gördüğünüz gibi cümle bir protokol adresi gibi. Yani ftp'ye bağlanmaktan farksız :-) önce protokol türünü belirtiyoruz (mysql, pgsql, sqlite vs) arada "://" işaretlemesinden sonra kullanıcı, ":" ve şifreyi belirtiyoruz. @ işaretinden sonra sunucu adresi. Sonrasında da klasör ifade eder gibi veritabanı adını veriyoruz. SQLite için ise protokoldan sonra doğrudan dosya adresini veriyorsunuz. (Daha fazla bilgi içinhttp://pear.php.net/manual/en/package.database.mdb2.intro-dsn.php )

Biliyorsunuz mysql mssql sqlite pgsql arasında çok fazla kural farkı yok. Yani aynı sorgularla veri ekleyebiliyor, güncelleyebiliyor, silebiliyor ve listeletebiliyoruz. Böylece aynı veritabanı yapısına sahip mysql ile çalışan bir projeyi mssql'e geçirmek çok da zor olmuyor :-)

Şimdi basitçe bir sorgu işletmeyi göstereyim. MySQL'de bir sorgu işletmek için :
$sorgu = mysql_query("select ...");
// veya
mysql_query("delete from ...") or die("silinemedi");
şeklinde kullanıyorduk. MDB2'de de çok farklı değil :
$sorgu = $db->query("select ...");
sorgu sonucunu işlerken
print 'Gösterilen kayıt sayısı : ' . mysql_num_rows($sorgu) . '<br>';

while($bilgi = mysql_fetch_assoc($sorgu)){
  print '<b>' . $bilgi[baslik] . '</b>';
  print '<br>';
}
şeklinde kullanırdık. İşte bu noktada MDB2 bize birçok kolaylık sağlıyor. MDB2'de sürü sepet sonuç işleme fonksiyonu var fakat biz 2 tanesini kullanacağız.
$sorgu = $db->query("select no, adi, eposta from uyeler where uye_no = 5");
$uye_bilgisi = $sorgu->fetchRow();
Bu kodda $uye_bilgisi değikeni dizi olarak indisleri normal numara olmak üzere
$uye_bilgisi[0]'da no,
$uye_bilgisi[1]'da adi,
$uye_bilgisi[2]'da eposta,
alanlarını tutar. fetchRow fonksiyonunun parametresiyle "İşleme Türü"nü ayarlarız. Eğer ayarlamazsak, veri az önceki gibi gelecektir.
$uye_bilgisi = $sorgu->fetchRow(MDB2_FETCHMODE_ASSOC);
olarak kullanırsak taboldaki indis adlarına göre doğrudan seçebiliriz verimizi ($uye_bilgisi[no], $uye_bilgisi[adi] $uye_bilgisi[epsta]). Bunu her seferinde yapmak yerine, veritabanı bağlantısı yaptıktan hemen sonra
$db->setFetchMode(MDB2_FETCHMODE_ASSOC);
ile "İşleme Türü"nü tüm betik için ayarlamış oluruz. Bundan sonra ilk verdiğim örnek koda göre işleminizi kolayca yapabilirsiniz.


Genellikle 2 tür veri çekeriz, tek satırlık sonuçlar veya listeler. Mesela yukarıdaki sql cümlesi bize tek kayıt döner yani 5 nolu üyenin bilgilerini. Bunun için doğrudan fetchRow() kullanarak bilgileri aldık. Çok satırlı bir sql sorgusu işletiyor olsaydık :
$sorgu = $db->query("select no, adi, eposta from uyeler");  // tum uyeler
while( $uye_bilgisi = $sorgu->fetchRow() ){
  print $uye_bilgisi[adi];
}
şeklinde fetchRow()'u while içinde değişkene atama olayı olarak tanımlayacaktık. Böylece kayıtlar bittiğinde atama gerçekleşmeyecek ve döngü duracaktı. Fakat bu noktada kolaylık olsun diye tüm kayıtları çok boyutlu diziye doğrudan almak için fetchAll() fonksiyonunu kullanıyoruz.
$sorgu = $db->query("select no, adi, eposta from uyeler");  // tum uyeler
$tum_uyeler = $sorgu->fetchAll(); // tüm üyeleri çok boyutlu dizi olarak aldık.

// istersek count($tum_uyeler) ile üye sayısını alabiliriz.

// dönmemiz gerekiyorsa
foreach( $tum_uyeler as $uye ){
  print $uye[adi];
}
Tabi $tum_uyeler dizisi bizim listeledigimiz sql sonucunu dizi olarak donuyor bize. Dizi boyutu da kayıt sayısı yani üye sayısını veriyor count($tum_uyeler) ile. Aynı işlemi $sorgu->numRows() ile de yapabilirdik. Zira while ile kullanıyorsak dizi boyutu diye birşey olmayacak ve numRows'u kullanacağız.

Bu iki yol da neredeyse aynı. while, foreach veya verinizin dizi olarak olup olmaması alışkanlıklarınız ve programlama anlayışınız ile ilgili birşey.

Daha da hızlı dizi olarak almak istiyorsanız
$uyeler = $db->queryAll("select * from uyeler");
size tüm üyleri çok boyutlu dizi olarak $uyeler değişkenine atayacaktır. query + fetchAll işleminin kısaltılmışıdır :-)

Ek olarak

$sorgu->numCols() ile sorgudan kaç tane kolon çıktığını öğrenebilirsiniz.
Aynı zamanda $sorgu->fethcCol() ile verinizi kolon kolon alabilirsiniz de (nerede kullanacağınızı bilmiyorum ama işe yarayabilir).

$sorgu->getColumnNames() ile işlenen kolonları dizi olarak alırsınız. İşleme sırasıyla yerleşecektir dizide. Sorgudan hangi kolonların döndüğünü bilmediğiniz sorgularda kolonları meta olarak basabilmek için kullanabilirsiniz bu fonksiyonu.

$sorgu->seek(5) ile sorguları dönerken 5 kayıt atlamanızı sağlar (ilginç).

$db->lastInsertID() ile son "insert into uyeler (...) values (...)" tipi, veri kayıt sql sorgunuzda eklenen kayıt için, auto_increment olan kolona atanan numarasını döner.

Hata yakalamak

Sorgunuzu çalıştırırken birçok nedenden dolayı çalışmayabilir.
$sorgu = $db->query("...");

if(PEAR::isError($sorgu)) {
  die('Sorgu çalıştırılamadı.<br>Hata mesajı : ' . $sorgu->getMessage());
}
kullanımı; PEAR:isError($sorgu) $sorgu degişkeni ile tanımlanan veritabanı sorgu nesnesinde hata varsa, aynı nesnedeki getMessage() fonksiyonu ile hata mesajını iletir.


http://pear.php.net/manual/en/package.database.mdb2.php adresinden mdb2 manual'ına ulaşabilirsiniz.


Hazırlayan : Mehmet Fatih YILDIZ

Popüler Etiketler

mysql query select örnek kod internet explorer windows html ubuntu workspace pear mdb2 db database mssql pgsql javascript js jquery textarea mail newsletter subscription api session cookie sql optimizasyon analyse procedure css kitap oyun linux konsol kontrol yapıları if switch icon ikon grafik download firefox banner calendar php logo injection apple laptop notebook wanda htaccess apache route router mod_rewrite imza signature portfolio doritos tytz html5 mobile browsers table dokuman svn subversion proje sitemap generator google screen terminal ui design development social ntfs fstab www subdomain redirect crossdomain meta link plugin ruffles facebook opengraph fql optimization rss xml export less language style cms graph share box spam framework job developer mfyz ios itunes app media sosyal network tool iphone ipad kampanya compile compiler macosx on-the-fly player license lisans digital osx startups music editor coding gimp blog auth mootools ipucu app store store in-app purchase purchase verification integration storekit itunes connect server css3 nedir ide phpstorm jetbrains deployment version control git form input support connect wordpress pharma hack seo web app open source internet statistics xhtml cache chart medya service istatistik ie twitter tebrik object login howto nasıl xmlhttprequest ajax wireless insanlar iOS webkit regex date tarih assets parse code bootstrap url search http browser zaman applications free ux icons prepare execute widget kurulum radio button lifestream while diff