Minimalist PHP Çatısı Slim

Artık kimse bir çatı (framework) kullanmadan web uygulaması yazmıyor. Kim hammaliye işlerle boğuşarak zaman kaybetmek ister ki. Bütün çatıların odağı yapacağınız işleri kolaylaştırmaktır, daha az kod daha çok iş. Çoğunlukla da bir ton güzellikle gelirler, vertiabanı katmanları, imaj işleyiciler, dosya yöneticileri, şablon motorları vs.

Basit bir web uygulaması hazırlıyor ve topu topu 3-5 farklı varış noktası olan bir uygulama yazıyorsanız, tek ihtiyacınız olan şey bir kod navigasyonudur, gerisi işinizi kolaylaştıracak kütüphanelerdir fakat bir çatının tüm elementlerini kullanmak istemeyebilirsiniz veya sadece ufak bir yardımcı kütüphane yetecek bir uygulama yazıyor olabilirsiniz. Örnegin sadece xml işleyen bir api hazırlıyorsunuz. Tek ihtiyacınız genel kod navigasyonunu halledecek bir yardımcı ve xmlinizi işleyeceğiniz bir kütüphane.

Bu yazıda Slim adında minimalist bir php çatısını kısa bir örnek kod ile tanıtacağım. Slim, altı üstü, hata ayıklama, oturum yönetimi ve çok basit bir şablon mekanizmasından oluşuyor. Şablon motoru bile değil, sadece yardımcı. Aşağıdaki kodda ikinci varış noktası tanımlamasında görebilirsiniz şablon kullanımını.

Çok detaya girmeye gerek yok kod zaten kendini anlatıyor 🙂

Slim’e istediğiniz şablon motorunu entegre edebilirsiniz.

Slim’e http://www.slimframework.com adresinden ulaşabilirsiniz. Dökümantasyonu çok detaylı değil fakat zaten çok detaya da ihtiyacınız olmayacak.

MAMP ile MacOSX’de PHP tabanlı web geliştirme ortamı hazırlamak

MacOSX üzerinde php ile geliştirme yapmak istiyorsanız ilk yapmanız gereken şey geliştirme ortamınızı hazırlamak olacaktır.

MacOSX üzerinde halihazırda kurulu bir apache ve php sürümü bulunuyor zaten. Bunları basitçe aktif hale getirebilir ve geri kalan ayarları elle yapmak isteyebilirsiniz fakat macosx ile yüklü gelen php, apache sürümü ve eklentileri, standart ihtiyaçlara bile cevap veremeyebilir. Basit bir wordpress kurulumu bile gd, zip, iconv ve benzeri php eklentilerine ihtiyaç duyacaktır. Dolayısıyla bir noktada php kurulu php sürümünü güncellemeye ihtiyaç duyabilirsiniz. Apache için de durum aynı. Ayrıca sadece eklentiler değil, mysql gibi birkaç sunucu uygulaması da kurmak zorunda kalacaksınız. Bunları tek yerden başlatıp durdurabilmek için de başka araçlar bulmanız veya geliştirmeniz de gerekebilir.

Varolan apache ve php kurlumunu kullanmak dışında en hızlı kurlumu, MAMP (MacOSX Apache MySQL PHP) ile yapabilirsiniz. Bir çok genel eklentiyle beraber universal olarak derlenmiş ve paketlenmiş bir uygulama diyebiliriz MAMP için. MAMP ile birkaç dakika içinde standart bir web geliştirme ortamını ayağa kaldırabilirsiniz.

http://www.mamp.info/ adresinden indirebileceğiniz MAMP, basit bir şekilde kurulabiliyor. Applications klasörünüzde MAMP adında bir klasör içinde herşeyi toplu bir şekilde bulabileceğiniz MAMP, birçok ayar dosyasını da barındırıyor. Dolayısıyla Web root dizininizi kolayca değiştirebilir, php.ini veya my.cnf’i modifiye ederek istediğiniz eklentileri aktifleştirebilir pasifleştirebilirsiniz.

http://www.mamp.info/en/mamp/index.html adresinden MAMP ile beraber gelen tüm kütüphane / eklenti ve sunucu yazılımlarının listesini görebilirsiniz. MAMP’in standart sürümü ücretsiz ve basit bir yönetim arayüzü sunuyor.


Eğer vhost, dns, email sunucusu ayarlarınızı görsel bir arayüzde yönetmek istiyorsanız tek seferlik satın alabileceğiniz bir lisans ile MAMP PRO yani sadece yönetimsel arayüz uygulaması satın alarak varolan MAMP kurulumunuzu kolayca yönetebilirsiniz.


Birkaç ipucu vermem gerekirse, MAMP PRO’da çok göz önünde olmasa da “File > Edit Template > …” menüsünden php.ini, my.cnf, httpd.conf gibi ayar dosyalarınıza hangi dizinde olduklarını çözmeye gerek kalmadan ulaşabilirsiniz.

Web root klasörünüzü (kullanıyorsanız) Dropbox’unuzda bir dizini belirterek tüm web geliştirme dosyalarınızı ve projelerinizi dropbox’da tutarak anlık yedekleme sağlayabilirsiniz.

iOS uygulama içi satış entegrasyonu ve ödemeleri doğrulamak

iOS uygulaması geliştirmek bu günlerde oldukça popüler. Turkiye’de de birçok oyun geliştiricisi iOS platformlara yönelmeye başladı.

Uygulamanızda geliştireceğiniz gelir modeliniz bir şekilde Apple ödeme sistemine bağlanmak zorunda çünkü Apple uygulama geliştirici kontratınıza göre uygulama üzerinde yapacağınız herhangi bir satış modelini Apple ödeme sistemi üzerinden yapmak durumundasınız. Apple uygualama içi ödeme sistemini kullanmanın avantajları ve dezavantajları var.

En büyük dezavantajı her ödemede, Apple’a 30% vermek. Bunun dışında ödemeleri doğrulamanın teknik zorlukları da var. Bunun dışında avantajları, dezavantajlarını unutturacak kadar değerli. Çünkü iOS üstünden yapılacak bir alışverişte herhangi bir ödeme bilgisi sorgusu olmayacak, kullanıcılar ödeme bilgilerini zaten sistemde tanıtmış durumda. Yani bir ödeme kabul edebilmek aslında sadece bir onaylama kutusuna indirgeniyor. Çoğu durumda tek onay sorusuna cevap vermek ve Apple kimlik şifresini doğrulamakla ödeme sağlanabiliyor.

Bir diğer avantaj da, herhangi bir ödeme yönetim sistemi, banka vs gibi bir entegrasyonla uğraşmak durumunda olmamanız.

Şimdi gelelim entegrasyona, iOS geliştirici (objective-c) tarafında gerekli entegrasyonu StoreKit denilen bir Apple arabirimi ile iOS uygulamanıza yapmanız gerekiyor. Bazi amatör programcılar veya sunucu bağımsız uygulama yazmaya çalışan geliştiriciler ya gözden kaçırıyorlar ya da gerek görmüyorlar ama aslında StoreKit’den aldığınız tüm fatura kopyalarını (receipts) Apple sunucularına göndererek doğrulamanız gerekiyor.
Okumaya devam et “iOS uygulama içi satış entegrasyonu ve ödemeleri doğrulamak”

PHPStorm, PyCharm veya RubyMine kullanıcıları, projenizi veritabanı entegrasyonu ile geliştirin

PyCharm, PhpStorm, and RubyMine kullanıcıları, jetbrains son güncellemelerden biriyle saydığım IDE’lere gelişmiş veritabanı desteği ekledi. Daha önce de vardı fakat hiç veritabanı bağlantısını PHPStorm’da kullanmamıştım fakat bu videodan sonra denemeye karar verdim ve oldukça efektif buldum.

Java bağlayıcılarını yükledikten sonra birçok veritabanı motorunu projenize bağlayabiliyorsunuz. Projenize veritabanı bağlantınızı kurduktan sonra veritabanı yapısını gözden geçirebilir, yapıyla oynayabilirsiniz. Teknik olarak phpmyadmin yerine bu kısımları kullanabilirsiniz. Bu kısmı ilgimi çok çekmedi, fakat spesifik olarak SQL geliştirirken veritabanı konsolunu kullanabilir ve kod yazım zekasını kullanabilirsiniz. Buraya kadar IDE’den bağımsız bir veritabanı yönetim aracı gibi geldi.

Asıl işe yarayan kısmı ise, kodunuzdaki SQL’leri doğrudan çalıştırabilir veya php kodunuzda SQL yazarken kod yazım zekasını kullanabiliyorsunuz. Videoda örnek kullanımda görebilirsiniz.

Kaynak: http://blog.jetbrains.com/webide/2012/11/sql-support-and-database-tools/

PHPStorm bu güne kadarki en eli yüzü düzgün PHP IDEsi

Çıktığından itibaren kullanmaya başladığım ve son 3 yıldır tüm web geliştirme işlerimi PHPStorm IDEsini kullanıyorum.

Java tabanlı NetBeans’i modifiye ederek bir IDE (Integrated Development Environment) yani Entegre Geliştirme Ortamı oluşturdular.

PHP’de en büyük problem entegre bir geliştirme ortamı olmaması. Yani derleyiciyle iyi konuşan, iyi bir hata yakalama, test ortamı veya kod ve yazım zekası na sahip bir editör bulmak çok kolay değil. Bunları, kullandığınız işletim sistemine uygun ayrı ayrı araçlarla sağlayabiliyorsunuz tabii ki, fakat entegre şekilde çalışmalarını sağlamak çok da kolay değil.

PHPStorm ilk çıktığında minimal bir konfigürasyon sunarak kod yazım zekası ile bazı temel yazılım geliştirme araçlarını sunuyordu fakat çok hızlı bir şekilde birçok modern web geliştirme dilini (less, sass, haml) ve birçok uygulama geliştirme çatısını destekler hale geldi. Minimal ayarlarla gelişmiş bir editörden ek farkı yok fakat aşağıda kısaca sıraladığım entegre araçları aktif hale getirildiğinde gerçekten çok güçlü bir geliştirme ortamına dönüştürebiliyorsunuz. İşte benim çok sık kullandığım ve sizin de yüksek ihtimalle işinize yarayacak bazı özellikler ve araçlar.

Gelişmiş kod yazım zekası sadece php’de değil php tabanlı bir web projesinde kullanabileceğiniz olası tüm kodları (html, javascript, css, xml) geliştirmek için kullanabilirsiniz. Ek olarak bu altyapılardaki tüm popüler uygulama çatılarını (framework) kod yazım zekasında kullanılabilir şekilde bulabilirsiniz.

Eş zamanlı hata yakalama, xdebug ile çalışan web uygulamanızı editörünüzle entegre ederek eş zamanlı uygulama analizi yapıp hata yakalayabilirsiniz.

Versiyon kontrol sistemi entegrasyonu ile kodunuzu subversion, git gibi depolardan indirip yönetebilirsiniz.

Veritabanı bağlantılarınızı sadece editörünüzden veritabanınıza erişmek için değil kodunuzda yazdığınız SQL’leri kodu yazarken çalıştırıp test edebilir, SQL geliştirirken kod yazım zekası kullanabilirsiniz.

Bunların dışında otomatik yayınlama (deployment), otomatik ftp yüklemesi, zen coding, kod template’leri vs vs gibi bir ton diğer özelliği var.
3 yılda 6 ana sürüm çıkartarak çok kararlı ve güçlü bir php geliştirme ortamı sunuyor jetbrains. Malesef paralı olan ide diğer profesyonel idelere göre çok ucuz, ilk aldığınızda 100 dolar sonasında her yıl ana sürüm güncellemelerini almak için 50 dolar ödemek zorundasınız fakat yaptığınız yatırımı kesinlikle karşılıyor.

Jetbrains PHPStorm’daki birçok aracı Ruby, Python için geliştirdikleri IDE’ler için de sunuyor. Eğer Python veya Ruby yazıyorsanız kesinlikle PyCharm ve RubyMine’a göz atmanızı tavsiye ederim.

PHPStorm’un sayfası için: http://www.jetbrains.com/phpstorm/

PHP en iyi uygulama geliştirme kuralları

En iyi uygulama kuralları çevirisini çok beğenmesem de Türkçe olarak bu şekilde çevrilen “best practices” kavramı, her uygulama geliştirme ortamı için düşünülmesi gereken, genel bir yöntem/yordam tanımı veya bir grup kural olarak tanımlanabilir.

Biliyorsunuz ki php eski bir dil, her ne kadar güncellense ve yeni sürümler çıksa da geriye dönük destek verdiği için eski methodlar/teknikler yeni sürümlere uyarlanmadan çoğu zaman çalışır durumda kalıyor. Dolayısıyla çok eski methodlar kullanan geliştiriciler, kodlar görmek mümkün.

Bu durumdan rahatsız olan bir grup php geliştiricisi kendi uygulama kurallarını, standartlaşmış veya kabul görmüş yöntemleri güncel bir şekilde tuttukları bir döküman hazırlamışlar ve açık kaynak olarak herkesin katkısına açmışlar.

Sunucu konfigürasyonu, kod yazım standartları gibi bir çok konuyu topladıkları konu başlıkları, yararlı en iyi uygulama kurallarını barındırıyor. İncelemekte kesinlikle fayda var.

Buyrun: http://www.phptherightway.com

PHP ile Zaman Farkı Hesaplamak

Daha önce php’de iki tarihi karşılaştırmayı anlatmıştım https://mfyz.com/tr/phpde-tarih-karsilastirma, ancak iki tarih arasındaki ay, gün, yıl farkını kullanmanız gerektiğinde, php’nin tarih-zaman sınıfını kullanarak iki tarih arasındaki zaman farkını istediğiniz periyodda hesaplatabilirsiniz.

Bu yönetmle hesaplayacağınız tarih farkının iki genel kullanımı vardır. Birincisi hesaplamalarınızda iki tarih arasındaki geçen zamana göre yaptığınız bir kuralınız vardır. Mesela bir blog yazınızın 1 aydan önce yazıldığını denetlemek ve buna göre “Bilgiler geçerliliğini yitirmiş olabilir” gibi bir not göstermek istiyorsunuz. Bunun için şu an ile yazının yazılma tarihi arasında 1 ay olup olmadığını sorgulayabilirsiniz.

Bu hesaplama aslında basit bir matematiksel bir hesap gibi görünse de aslında ay uzunluğu, artık yıl hesabı gibi nedenlerden dolayı ve her zaman 1 ay = 30 gün olmaması nedeniyle biraz daha karışık olabiliyor. Dolayısıyla anlattığım yöntem gibi hazır yöntemleri kullanarak bu hesaplamaları doğru şekilde yapabilirsiniz.

Şimdi basit bir kod ile örnekleyeceğim.

Yukarıdaki kodda $diffStr değişkeni, yazınızın kaç dakika, saat, gün önce eklendiğini gösterecektir. Eğer isterseniz ayı, yılı da ekleyerek herhangi bir tarih formatını “3 gün 8 saat 3 dakika önce” şeklinde bir metine çevirebilirsiniz.

htaccess ile özelleştirilmiş url yapılarıyla karşılaşacagınız medya ve çerez problemleri ve çözümü

mod_rewrite sayesinde sayfalarımızın adreslerini istediğimiz formda gösterebiliyoruz (İlgili makale için: https://mfyz.com/tr/htaccess-yardimiyla-tum-trafigi-tek-merkezden-yonetmek). Kullanımı çok yaygınlaşsa da bu kullanımın bazı ufak problemleri beraberinde getirdiği göz önünde bulundurulmalı.

Bu yazıda iki çok açık problemden ve basit çözümlerinden bahsedeceğim.

İlk problemlerden birisi sayfanızda kullandığınız tüm medya veya eklentilerin yollarını domain seviyesinden belirtmek durumunda olmanızdır. Eğer htmlinizi yazarken sayfanızdaki görselleri, stilleri, scriptleri bu şekilde tanımlamadıysanız tüm sayfalarınızdaki yolları güncellemeniz gerekiyor.

Basit bir örnekle, ana dizinde duran bir index.php veya html dosyanızın olduğunuz varsayalım ve images, css ve js olarak 3 medya dizininiz olsun. html’inizi kodlarken yolları su şekilde belirtmeniz dogal:

Eğer bu uygulmanızda bu sayfayı sunan kodu domain.com/about/license gibi, birden fazla derinlikte bir url ile sunduğunuz zaman, tarayıcınız o sayfa kodunun /about/ dizininde çalıştığını varsayarak medya dosyalarınızı /about/js/, /about/images/ gibi dizinlerde arayacaktır.

Çözümü ise basit. İki seçeneğiniz var bu noktada. Her medya yolunu belirtirken http://domain/images/cat.jpg şeklinde tam yolu belirtebilirsiniz veya dosya/dizin yollarını belirtirken “/” işareti ile başlayarak domain seviyesinden itibaren işaret edeceksiniz yollarınızı yani yukarıdaki html kodunda her yol tanımlamasını “/” işareti ile başlayarak (ekleyerek) düzeltebilirsiniz.

Başında bir protokol ile belirtilmemiş her url domain üstündeki bir yolu ifade eder. “/” işareti ile başlayan yollar ise domain seviyesini işaret eder. Yani sadece “/” şeklinde tanımlanmış bir link aslında domain ana dizinini işaret eder. Ama bizim amacımız domain seviyesinden itibaren bir dizini işaretlemek, dolayısıyla /images/icons/plus.png gibi bir yol sızı nerede olursanız olur her zaman http://domain.com/images/icons/plus.png’yi işaret ederek istediğiniz dosyaya ulaştıracaktır.

Cookie Problemi

Bir diğer problem ise çerez (cookie) problemidir. Çerezlerin tarayıcıda kaydedildiğini hatırlamakta fayda var. Sunucu tarafında dahi çerez kaydetmek isteseniz o çerez aslında o isteğin cevabında gelen headerlar’da olacak ve tarayıcı istek cevabındaki değerlere göre çerezleri kaydedecek, silecek veya güncelleyecektir. Yani tarayıcının çerezleri yönettiğini bilmeniz gerekiyor, ayrıca çerezlerin dizin bağımlı olduklarını da belirtmek gerek. Yani bir çerezi /A/B/C dizininde iken ayarlarsanız bu çerez sadece C dizini ve alt dizinlerinden erişilebilir olacaktır. C dizinindeyken aryıca ana dizin, A ve B dizininde kaydedilmiş çerezlere de erişebilirsiniz. Tarayıcı, alt dizinlerdeki bir çereze erişimi bir üst dizinden veya paraleldeki bir dizinden vermez.

Bu durumda url’lerinizi klasör şeklinde ayarladıktan sonra uygulamanızda nerelerde çerez kaydediyor, siliyor veya güncelliyor olduğunuzu hatırlamanız ve güncellemeniz gerekiyor. Bu güncellemeyi hem javascript’deki cookie kullanımınız için hem de sunucu tarafındaki çerez kullanımınız için güncellemeniz gerekiyor. Sunucu tarafında bütün dillerde çok bilinen bir problem olduğu için yazdığınız sunucu taraflı dile ilişkin çerez methodlarını inceleyin. Ben kısaca php’de nasıl yapacağınızı anlatacağım.

Önce javascript ile çerez işlemlerinizi güncellemek için, normalde kullandığınız:

koduna ek olarak “path=/” eklemeniz gerekecektir (tabi ki ; ayracını kullanarak diğer çerez cümlenize ekleyebilirsiniz.

Bu size karışık gelmiş olabilir çünkü javascript ile çerez yönetimini herhangi bir kütüphane kullanmadan yapmanın yolu bu. Ancak muhtemelen jquery veya en azından çerezlerinizi okumak, silmek veya kaydetmek için bir kütüpahne kullanıyor iseniz kullandığınız kütüpahenin “path” yani çerez dizinini belirtebileceğiniz bir yöntemi vardır, bu yöntemi uygulayarak tüm çerezlerinizi ana dizininizde ayarlamalısınız, böylece çerezleriniz her yerden erişilebilir hale geleceklerdir.

PHP’de bu problemi çözmek için tüm “setcookie” fonksiyonunun (name, value, expire) standart kullanımına 4. parametre olarak “/” yani dizin parametresi eklemeniz yeterli olacaktır. Bu noktadan sonra kaydettiğiniz tüm çerezler ana dizine kaydedilecek, böylece her yerden erişilebilir hale geleceklerdir.

Bu konu, daha teknik noktalarda başka problemleri de beraberinde getiriyor fakat url’lerinizi klasör şeklinde ayarladıktan sonra ilk karşılaşacağınız iki büyük problemden ve çözümünden kısaca bahsetmiş oldum.

PHP ile tekil anahtar oluşturmak

Türkçesini çok bulamadığım hash kelimesini anahtar olarak kullanacağım. Burada aslında bahsettiğim anahtar herhangi bir veri grubunuza atadığınız, sayısal olmayan kimliklerden bahsediyorum. Yani rasgele üretilmiş belirli bir uzunlukta olan kimlikleri her yerde kullanıyoruz.

Neden sayısal bir kimlik kullanmak yerine bu anahtarlara ihtiyaç duyacağınızı en açık şekilde şöyle anlatabilirim. Mesela tahmin ederek erişilmesini istemeyeceğiniz ama şifre veya kullanıcı girişi gibi herhangi bir sınırlama koyamayacağınız bir sayfanız var, örnek veriyorum yapılacak işler listesi veritabanı oluşturuyorsunuz ve her kayıt bir yapılacak iş listesi. Veritabanında sayısal bir kimliğe yani numaraya sahip bu kayıtlar. Hazırladığınız bir php sayfası da liste numarasına göre yapılacak iş listesinin detayını ekrana döküyor.

Eğer liste_detay.php?no=145 gibi basit bir şekilde tutarsanız url’i oynayarak başkalarının listelerine erişebilir, sadece erişmek değil sistemdeki tüm listeleri basit bir script ile tahmin edebilir veya tarayıp kaydedebiliriz. Böyle bir durumda listelerinizi sadece sayısal değil, tahmin edilemeyecek bir anahtar ile (örneğin: t34de6gx) tanımlamak istiyorsunuz.

Bu noktada rastgele bir anahtar üretebilirsiniz, bunu yapmak çok zor değil. PHP’deki rasgele sayı üretme fonksiyonunu kullanarak ve bir karakter dizisinden rastgele elemanlar çekerek bir kelime üretebilirsiniz.

Bunu daha pratik bir şekilde tek satırda bile yapabilirsiniz:

Bu satır size 6 karakterlik bir kelime üretecektir. Basitçe str_shuffle fonksiyonu ile özel karakter içermeyen ve rakamlarında dahil olduğu bir alfabeyi karıştırıyor ve başındaki ilk 6 karakteri alıyoruz.

Şimdi bu, işin basit kısmı. Eğer veritabanındaki bir veri set için bu anahtarı oluşturuyorsanız üretilen anahtarın veri setinde daha önce kullanılıp kullanılmadığını test etmek zorundasınız. Sonuçta tekil bir anahtar oluşturuyorsunuz. Bu arada veri setiniz mysql veya bir sql veritabanında olmak zorunda değil, bir xml, csv veya txt dosyasında saklı olan bir set için de benzer şeyi uygulayabilirsiniz.

Veritabanındaki veriyi test ederek bir anahtar oluşturmanın en kısa ve basit kodu şöyle:

Bu kod, veritabanında olmayan bir anahtar üretmenizi sağlayacaktır. Sonra verinizi hazırlayıp tablonuza yeni kayıdınızı ekleyebilirsiniz.

PHP’de tarih karşılaştırma

Bir web uygulaması/sitesi geliştiriyorsanız verilerinizin eklenme, güncellenme tarihleri genelde uygulamanın işleyişinde büyük rol oynar.

Örnek bir senaryo olarak, bir günlük sitesi hazırladınız ve günlükte görünen yazılarınızın son güncellenme tarihlerine göre son güncellenen yazıları listelemek isteyebilirsiniz. Veya bir e-ticaret sitesinde ürünleri belirli günlerde yayına çıkarmak istiyorsunuz ama bütün ürünleri her gün tek tek ekleyememeceğinize göre her ürünün yayına çıkış tarihini ayarlamak isteyebilirsiniz. Bunun gibi bir çok örnek bulabilirsiniz verilerin tarihleri üzerinden işlem yapmak isteyeceğiniz.

Yani aslında tarihlerle çalışmak bu ısın her noktasında. Dolayısıyla tarih eşleştirmeleri yapmak veya iki tarih/zaman arasındaki farkı bulmak gibi birçok is yapıyor olacaksınız yukarıdaki veya benzer senaryoları kodlarken. Size bu dökümanda php ile tarih eşlestirmesi yapmayı göstereceğim.

Benzer şekilde tarih karşılaştırmasını mysql’de yapmak için yakında başka bir yazı yayınlayacağım.

Tarih karşılaştırması denince akla çok basit örnekler gelebilir, örneğin X tarihi Y’den önce mi sonra mi? gibi, bunu string karşılaştırması yaparak da yapabilirsiniz. MySQL’de sürekli gördüğünüz “Y-m-d H:i:s” formatı aslında tam olarak bu ihtiyacı karşılayabılır, Yani o tarih formatları string’e de çevrilse string karşılaştırmasında tarihsel sırayı doğru yansıtacaktır.

Ama tarih karşılaştırmaları her zaman böyle once/sonra karşılaştırması değil, 1 haftadan önce mi? veya son 1 aylık veriler… gibi daha karışık örneklere dönebilir. Böyle karışık tarih karşılaştırmaları eğer sihirli fonksiyonlar kullanılmazsa baş ağrısı olabilecek bir konu, çünkü tarihler arasındaki farklar sadece saat dakika saniye gibi matematiksel hesaplarla hesaplanması kısa kodlarla yapılacak bir şey değil. Tabi ki yapılabilir fakat tek satırda ya da tek fonksiyon ile bunu yapmak varken anlamsız. 1 ay öncesi demek her zaman son 30 gün demek değildir mesela. Veya Geçen hafta Pazartesi’yi hesaplamak kolay değildir.

Bu tarz karışık karşılaştırmalar için php’de her zaman kullandığım bir fonksiyon olan strtotime() fonksiyonunu tarih karşılaştırması yapmak için de kullanırım. Örnegin X tarihinin 3 günden önce olup olmadigini:

veya “3 days ago” stringini matematiksel tarih değeri yani timestamp’e çevirerek karşılastırabiliriz. Farkettiyseniz $X değişkenini de strtotime fonksiyonundan geçiriyorum çünkü o da string değeri olduğunu varsayıyorum. Strtotime fonksiyonunun güzel yanı, herhangi bir tarih formatını timestamp’e çevirebiliyor olması. Yani amerikan tarih formatı da yazsanız, bizim kullandığımız formatta da yazsanız php’nin bunu çeviriyor olması. Bundan daha değerli olarak gördüğüm, söylem olarak kullandığımız tarihleri de (2 gün önce, 1 saat sonra, geçen cumartesi, önümüzdeki pazar saat 2) gibi stringleri de doğru olarak timestamp’e çevirebiliyor olması. Bunu kullanarak istediğiniz tarih karşılaştırmasını yapabilirsiniz.

Mesela daha karışık bir örnek olarak:

Bu ufak kontrolle, bütün hafta yazdığınız yazıları bir sonraki hafta pazartesi öğlen 1’de herkese görünür hale getirir. Kontrol’de su anki tarihe göre bir önceki haftanın pazartesi saat öğlen 1’in zaman değeri ile yazıların tarihlerini kıyaslıyoruz. Örnek veriyorum Bugün salı ve siz bi yazı yazdınız, o tarih değeri o haftanın pazartesisinden küçük olmadığı için yukarıdaki kodda if’in içindeki ilk tarih bir sonraki pazartesiye kadar değişmeyecektir. Bir sonraki pazartesi saat 1’de o anın tarihine dönüşeceği için bu salı günü yazdığınız yazı görünür hale gelecektir.