Pratik ve hızlı gentoo kurlumu

Not : Bu döküman gentoo 2005.1 kurulumunu anlatmaktadır.
Sonraki sürümlerde birçok değişiklik yapılmış olabilir!

1. Giriş & Açıklamalar

Gentoo kurmak aslında kurulum işlemi değildir. Bir kaynağı kendinize kullanılabilir hale getirmektir. Zaten öyle olmasa idi büyük ihtimalle bir kurulum sihirbazı ile ileri ileri diyerek kurardık.. 🙂
Gentoo kurulumu aslında 3-4 bölümden ibarettir. Öncelikle diskimizi hazırlarız partitionlarımızı hazırlar kurulumda kullanacağımız internet için network ayarları yaparız.. Hatta eski makineler için ses kartını tanıtıp kurulum sırasında müzik de dinleyebiliriz. Gentoo kurmak için ihtiyacımız olan sadece 2 dosyadır. Biri stage dosyaları diğeri de son güncel portage paketi. Gentoo live cd sadece bir live cd olarak kurulumda işimize yarayacak olan araçları barındırır. Bir knoppix cd’si ile de gentoo kurulumu yapabilir, kurarken video seyredebilirsiniz. Gerçi 15 dakkada derlenecek olan kernel 3-4 saatte derlenir o ayrı konu 🙂
Neyse diskimizi hazırladıktan sonra dosyalarımız açar ve dosyaları açtığımız sistemegeçiş yaparak onun üzerindeki OS’un açılmasını sağlayacak olan 2 şeyi yaparız. Kernel derlemek ve lilo. Tabiki bunlarla beraber çok fazla ayarlama da yapacağız.

Şimdi bu işlemleri daha ayrıntılı yapalım. Okumaya devam et “Pratik ve hızlı gentoo kurlumu”

Konsolda joker karakterlerin kullanımı

Konsolda çok dosya ile çalışırken joker karakterleri kullanarak daha spesifik tanımlar yapabiliriz. Mesela binlerce dosya olan bir klasörde ulaşmak istediğimiz dosya gurubunu joker karakterlerle daha rahat ifade edebiliriz. Ya da dosyaları guruplamak için kullanabiliriz.

Bu konuda kısa bir örnek uygulama söylemek gerekirse çok çeşitli dosyanın olduğu büyük bir klasörde dosyaları alfabetik ayıklama işlemi joker karakterler kullanmadan veya herhangi bir GUI program kullanarak halletmek oldukça zorlayıcı olacaktır.

Gelelim joker karakterlere ve kullanımlarına;

* Bir veya daha fazla karakteri ifade eder.
tty* -> tty ile başlayan tüm dosyalar
dosya0*.x* -> dosya0 ile başlayan, uzantısının ilk harfi x olan tüm dosyalar

? Tek bir karakteri ifade eder.
program.? -> program ile başlayan ve uzantısı tek karakter olan tüm dosyalar.

[ ] Parantezin içerisinde kalan karakterler veya aralığı ifade eder.
dosya[0-9] -> dosya0, dosya1, dosya2 … dosya9
sozluk_[a-z].txt -> sozluk_a.txt, sozluk_b.txt … sozluk_z.txt

Aşağıda bu konuda örnek kullanım bulacaksınız.

Vi’ın mucizeleri ve ipuçları

Linux’ta VI’ı bilmeyen yoktur herhalde, vi çok fonksiyonel ve öğrenilemeyecek kadar özelliğe sahip bir editör. Programcılar için mükemmel bir araç olmakla beraber neredeyse bütün ihtiyaçları karşılıyor. Ana olarak kod renklendirme (desteklemediği dil yok galiba), satır nuamraları, autoindent… Bu dökümanda vi hakkında kendimce önemli, işinize yarayacak ipuçları ve özelliklerin kullanımını bulacaksınız!

VI komutlarının kullanımı

Aslında basit bir mantık içeriyor. önce sınırlarını belirtiyoruz klavyeden, sonra işletilecek komut ve ardından nesnemizi. Örnek olarak şu tuş kombinasyonu : 12dw , aslında kursorün bulunduğu konumdan başlayarak, d yani silme işlemi, w yani ondan sonra gelen kelime sonunu ifade eder; yani kursörden itibaren 12 kelime siler.

Bazı komutlar ve örnek kullanımları

d Silme işlemi
r Karakter değiştirme
rx” şeklinde kullanımda kursörün altında
bulunan karakteri x ile değiştirir.

w,e w, kelime başına; e ise kelime sonuna gider.

o,O o ‘ya basıldığında kursörün bulunduğu satırın
altında yazmaya hazır boş satır açar.
O’da ise kursörün bulunduğu satırın üstünde boş satır açar.

Dosya içinde bişeyler arama

VI komut satırına /fatih yazarsanız bütün “fatih”ler farklı renk olacaktır. Sayfa üzerinde gezinerek tam aradığınızı kolayca bulabilirsiniz.

Bul & Değiştir

Düzenli ifade kullanan arkadaşlar sed ve grep gibi araçlarda regex kullanmışlardır. Oradaki kullanıma çok benzeyen bir kullanımla vi’da belli bir ifadeyi bulup değiştirmek kolaylaşıyor.
Birşey aratmak için vi komut satırında /aramak_istedigimiz_sey yazıp uyguluyorduk. Buna kısa şeyler ekleyerek bul ve değiştir işlemini yapacağız.
s/eski/yeni ile kursörden itibaren tek değişim sağlayabilirsiniz.
Kursörün bulunduğu satırın tümünde yapmak için s/eski/yeni/g uyguluyoruz.
Eğer sınırları belli satırlar arasında uygulamak istiyorsak #,#s/eski/yeni/g uyguluyoruz. #,# ~ 2,5 ise 2. satırdan 5. satıra kadar demek oluyor.
Tüm dosyada değişim yapmak için ise : %s/eski/yeni/g uyguluyoruz.
Böylece kolayca bul&değiştir işlemi yapmış olduk. eski ve yeni değerleri yerine düzenli ifade girerek daha esnek arama, değiştirme işlemleri yapabilirsiniz.

Programcılar için bulunmaz özellik

Çoğu c, java tabanlı programlama dili kontrol yapıları (){}[] işaretleri ile doludur. autoindent yazılmış kodlarda hernekadar bu yapılar arasında dolaşmak veya birinin bitişini, diğerinin başlangıcını seçmek kolay gibi görünebilir ancak iç içe yazılmış çok yapıda bu iş autoindent yazılmış bile olsa zorlaşabiliyor. VI’da bitişini öğrenmek istediğiniz ({[ işaretlerinin üstünde iken % işaretini tuşlarsanız direk kapanışına erişebilirsiniz. Aynı işlemi bitiş karakterlerinde de uygulayarak o yapının başlangıcına erişebilirsiniz.

Özellikler ve kullanımları

VI’da özellikler açıp kapamak için vi komut satırında set kullanılır. “set ozellik” o özelliği açar, “set ozellik!” o özelliği kapatır.

wrap Geçerli olarak kapalı olarak açılan vi’da sözcük kaydırma
özelliğini ifade eder. Bu özellik açıldığında yazılar
konsolun boyutuna sığmaya çalışarak yerleşir.
Ancak sayfanın yapısında değişiklik olmaz!

nu nu özelliği satır numaralandırmadır. Geçerli olarak kapalıdır.
açıldığında her satırın başına satır numaraları eklenir.

syntax Bu özellik kod renklendirmenin ayarlanması içindir.
VI dosya soyadlarına göre otomatik olarak açtığınız dosyaya uygun
kod renklendirmesi yapar. Ancak yeni dosya yazarken veya farklı
uzantılarla çalışırken (mesela php uzantılı html dosyalarında)
kod renklendirme türünü değiştirmek isteyebilirsiniz.
syntax özelliği parametreli kullanılır.
Örneğin : set syntax=html veya set syntax=php gibi…

autoindent Geçerli olarak açık olan ve iç içe yazmayı
kolaylaştıran bir özelliktir.

Not: Bu döküman 2 Ocak 2008 tarihinde yeniden düzenlenmiştir.

Linuxta dosya parçalamak

Neden Dosyaları Parçalayayım Ki?

İnternette hızlı bant genişlikleri kullansak da hala dosyaları taşırken ufaltmak zorunda kalabiliyoruz. Aşırı büyük bir dosyayı (CD-DVD boyutunda mesela) parçalayarak ufak zaman dilimleriyle yükleme işlemi yapıp yüklenmeme riskini azaltırız mesela. Ya da paylaşım siteleri, eposta hizmeti veren servisler limitler uygulayabiliyorlar.

En basitinden başka bir örnek de elinizdeki FAT türü dosya sisteme double layer dvd isosu kaydedemezsiniz. Çünkü 4.0GB’dan fazla boyutludur ve FAT dosya sistemleri 4.0GB üzeri dosya kaydedemez. Dosyanızı taşımak için parçalayabilir başka bir dosya sisteminde tekrar birleştirerek işinizi halletmiş olursunuz.

Bazen de disketlerden çok az büyük dosyalarla çalışıyor olabilirsiniz (Tabi hala disketle çalışmak zorunda iseniz). Mesela bir proje dosyası 10 mb tuttu, bunu sıkıştırarak 2 MB’a indirdiniz ancak bunun için bir cd yazmaya değmez. Disetlere sığacak kadar da küçük değil. İşte böyle zamanlarda dosyaları diketlerin alacağı boyutlara bölerek çalışabiliriz.

Örnekler çoğaltılabilir, bu gibi durumlarda dosyalarınızı parçalayabilirisiniz.

Linux’ta Dosyaları Parçalamak!

Dosyaları 2 biçimde parçalıyabiliyoruz. Birincisi dosyaları satır sayısına göre, diğeri de boyutuna göre. Dosyaları satır sayısına göre parçalarken -l parametresini, boyuta göre de -b parametresini kullanıyoruz.

İlk önce dizinimizdeki dosyaları listeledik. Burada çalışmak için bir binary (dosya.wav) var. Şimdi ilk olarak dosya.wav dosyasını satır sayısına göre parçalayacağız.split -b 140000 dosya.wav parca_ komutu ile parçaladık. Bu komutta 100 değeri parçalardaki satır sayısı yani dosya.wav’ın kaç byte’da bir parça oluşturacağını belirledik. dosya.wav parçalanacak dosyayı, parca_ da parçaların anahtar kelimesini belirtiyor. Komut uygulandığında oluşan parçalar anahtar kelime + aa,ab,ac,ad….ba,bb,bc… şeklinde isimler alır. Gördüğünüz gibi listeleme sonucunda başlangıçtaki dosya sayısında epey fazla dosya var.

Dosyaları Birleştirmek

Dosyaları birleştirirken cat komutu ile parçaları teker teker birbiri ardına ekliyoruz. Yukarıdaki örnekte dosya.txt’nin parçalarını birleştirirken sırayla cat dosya_parca_ag >> dosya_parca_af ardından, cat dosya_parca_af >> dosya_parca_ae… komutlarını aa parçasına kadar uygulayarak dosya.txt’yi dosya_parca_aa dosyasında oluşturmuş yani birleştirmiş olduk.

Bu uzun işlemi yapmak yerine şu pratik yolu tercih ediniz (Zira sadece mantığını anlamamız için üstteki detayı verdim 🙂 ).

(Bu güzel detayı belirttiği için Eren Turkay arkadaşıma teşekkür ederim.)

Windows XP’de performans artışı sağlamak

Her windows versiyonundaki gibi windows xp’de de bazı kayıt defteri oynamaları ile işletim sisteminizin performansını bir nebze artırabilirsiniz.

Nedir şu Kayıt Defteri (Registry) dedikleri?

Kayıt defteri, windows’ta bulunan neredeyse her türlü ayar bilgisinin tutulduğu, binlerce kayıt içeren bir bilgi deposudur. Bilgisayarınızda prgramların pencerelerinin yeri, sistemi son açtığınız tarih, en son hangi işlemleri yapmışsınız, photosopta en son hangi 5 dökümanı açmışsınız… (aşırı fazla çoğaltılabilir) gibi ayarların saklandığı bu kayıt, bir program tarafından yönetilir. İşte bu programa Kayıt Defteri, İng : Regedit denir. Çok basit olan bu program windowsun içerisinde saklıdır.

Kayıt defteri programını açmak için;

Başlat » Çalıştır yolunun izleyerek “Çalıştır” penceresiniz açalım.

“regedit” yazıp OK diyelim. Böylece Kayıt Defterini açmış olacağız.

Şimdi geçelim az ama öz olan şu değişikliklere Okumaya devam et “Windows XP’de performans artışı sağlamak”